Joseph Conrad (1857-1924), tên khai sinh là Józef Teodor Konrad Korzeniowski, là một người Ba Lan lưu vong, từng làm thủy thủ trên tàu Pháp và Anh trước khi trở thành công dân Anh vào năm 1886. Ông đã phát triển một phong cách văn xuôi tiếng Anh trau chuốt, hoa mỹ và đi sâu vào nhiều câu hỏi sâu sắc của văn học hiện đại trong các truyện ngắn và tiểu thuyết của mình. Tác phẩm của ông vừa mang tính phiêu lưu mạo hiểm vừa mang tính bi quan sâu sắc, quan tâm đến những đức tính truyền thống như lòng kiên định và dũng cảm, đồng thời cũng quan tâm đến những khoảng trống nhận thức định nghĩa sự tồn tại và nhận thức hiện đại. Là một trong những nhà văn nổi bật của trường phái ấn trượng, Conrad đã đưa ra một cách diễn giải hư cấu về phản ứng chủ quan, có tác động sâu sắc đến các nhà văn như Ford Madox Ford và Virginia Woolf. Ông viết rằng, nhiệm vụ cơ bản nhất của tiểu thuyết gia ấy chính là “khiến bạn nhìn thấy”.
Chào đời vào ngày 03/12/1857, ở thành phố Berdychiv, một thành phố thuộc quyền kiểm soát của Nga, Ukraine; Joseph Conrad mồ côi ở tuổi 11, cha ông đã bị người Nga bắt giam vì hoạt động chính trị dân tộc, và cả cha mẹ ông cuối cùng đều chết vì bệnh lao. Năm 1874, Conrad đến Marseille, nơi ông làm việc trên một loạt tàu Pháp trong bốn năm tiếp theo. Năm 1878, Conrad cố gắng tự vẫn; sau đó ông gia nhập một con tàu Anh ban đầu đưa ông đến Constantinople và sau đó đưa ông đến London lần đầu tiên. Ông phục vụ trong hải quân thương mại Anh trong 16 năm tiếp theo. Ở tuổi 21, ông bắt đầu học tiếng Anh, thứ ngôn ngữ mà ông sẽ sử dụng một cách xuất sắc trong các tác phẩm văn học của mình. (Ông đã đọc tiếng Anh từ khi còn nhỏ).
Cuộc đời lênh đênh trên biển của Conrad đã đưa ông đến nhiều cảng biển và thành phố khác nhau, bao gồm cả Úc, Malay và Belgian Congo. Khoảng năm 1890, Conrad bắt đầu viết tiểu thuyết kể về những chuyến đi biển của mình. Là một người ngưỡng mộ Gustave Flaubert, ông trở thành bạn với Henry James, H.G. Wells, Ford Madox Ford, và phần đông nhà văn thuộc giai đoạn đầu hiện đại. Năm 1895, ông xuất bản cuốn Almayer’s Folly, một tiểu thuyết lấy bối cảnh ở vịnh Borneo; ngay sau đó, ông viết và xuất bản The Nigger of the ‘Narcissus’ (1897), Lord Jim (1900), Youth (1902), Nostromo (1904), và nhiều cuốn khác. Cho đến năm 1914, tiểu thuyết Chance của ông được xuất bản, chính cuốn tiểu thuyết này đã mang lại thành công lớn về thương mại cho ông và từ đó, Conrad bắt đầu gặt hái những thành tựu từ những câu chuyện của ông.
Trong tác phẩm Lord Jim, Heart of Darkness và những truyện ngắn khác, Conrad đã sử dụng hình tượng người thủy thủ và người kể chuyện hư cấu, Marlow, như một phương tiện dẫn truyện (framing device). Kỹ thuật này giúp truyền tải và phức tạp hóa những câu chuyện về cuộc phiêu lưu của chủ nghĩa đế quốc thành những suy ngẫm sâu sắc về chân lý và sự giả dối. Nhân vật Marlow đã giúp Conrad đưa ra những vấn đề về tính không đáng tin cậy của lời kể và mối quan hệ phức tạp giữa chủ quan và nhận thức luận.
Dù vẫn được đánh giá cao, nhưng những tác phẩm được sáng tác từ năm 1911 cho đến khi Conrad qua đời vào năm 1925 được coi là yếu kém hơn so với những kiệt tác trước đó của Conrad như Nostromo và Heart of Darkness. Trong giai đoạn này, Conrad ít viết về những cuộc phiêu lưu ở nước ngoài hơn và tập trung hơn vào các vấn đề trong nước, viết ít về đại dương sâu thẳm, và viết nhiều hơn về văn minh trên đất liền. Tuy nhiên, những năm cuối đời của ông cũng không phải không có những thành công; đặc biệt, The Shadow-Line là một suy tư phức tạp về siêu nhiên và quá trình trưởng thành không thể tránh khỏi và đầy đau đớn.
Trong những năm gần đây, tác phẩm của Conrad đã có lúc bị công kích vì tính phân biệt chuẩn tộc của nó (đáng chú ý nhất là bởi Chinua Achebe) lại có lúc được tán dương bởi việc khắc họa chân dung đế quốc và thực dân của nó.
Joseph Conrad vẫn là một trong những hình tượng phức tạp nhất của trường phái Tân thời, vì khả năng tạo nên những câu chuyện giải trí về đại đương đồng thời vẫn giúp chúng ta khám phá những chiều sâu triết học. Ông để lại cho trường phái hiện đại một cảm quan rằng cuộc sống hẳn phải có một ý nghĩa cốt yếu, nhưng con người có thể không bao giờ hoàn toàn khiến nó hiện diện một cách trọn vẹn. Như Marlow đã hỏi trong Lord Jim:
Có phải là cuộc đời của chúng ta quá ngắn ngủi cho việc bày tỏ trọn vẹn một xác tín ý nghĩa, mà qua tất cả những lắp bắp của mình tất nhiên là một mục đích duy nhất và vĩnh cửu của chúng ta?
Tiểu sử bởi Anthony Domestico
Khám phá thêm từ Chuyện Đọc
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.
